भोली देखि सोह्रश्राद्धसुरु हुँदै

 काठमाडौं । प्रत्येकवर्ष आश्विन कृष्णप्रतिपदादेखि सुरु हुने सोह्र श्राद्धअर्थात् पितृ पक्षभोलीदेखि विधिवत् आरम्भ गरिँदैछ।यसअघिवार्षिक श्राद्ध (बरखी) गरिएकादिवङ्गत परिवारजनलाई सम्झेर तर्पण र पिण्डदिइने असोज कृष्णपक्षलाई सोह्रश्राद्धपनिभन्ने गरिन्छ ।

आश्विनकृष्णप्रतिपदादेखि आश्विनशुक्लप्रतिपदासम्मका १६ वटातिथिमादिवङ्गतपितृलाई सम्मानका साथतर्पण, सिदादान र पिण्डदान गरिने भएकाले सोह्रश्राद्धभनिएको हो। यो समयलाई अपर, प्रेत पक्षआदिनामले पनिबुझिन्छ। चाडपर्व यज्ञयागादितथाठूलाकार्य गर्नुअघिपितृलाई श्रद्धाभक्तिका साथ सम्झिने वैदिक सनातनहिन्दू शास्त्रीय परम्पराअनुसार सोह्रश्राद्ध गर्ने गरिएको हो। यस समयमापितृले आशगरी बसेका हुन्छन् भन्ने शास्त्रीयमान्यता छ।   

असोज कृष्णपक्षभरि पार्वण (महालय) र एकोपार्वणतथातीर्थश्राद्धको परम्परा छ । यस पक्षबाहेकअन्यबेलातिथि परेका दिवङ्गतको सम्झनामापार्वण र यसै पक्षमातिथि परेका (दिवङ्गतभएका) पितृहरुको सम्झनामाएकोपार्वणश्राद्ध गर्ने परम्परा रहेको छ । 

असोज कृष्णप्रतिपदादेखि औँसीसम्मका १५ तिथिभएपनिपूर्णिमा तिथिहुनेको श्राद्धपनिऔँसीमा गर्न सकिने हुँदा सोह्र वटै तिथिको प्रतिनिधित्वहुनेगरी यसपक्षलाई ‘सोह्रश्राद्ध’भनिएको कर्मकाण्डकाज्ञाताहरुको भनाइ छ ।